Preventie
Gemeenten zijn medeverantwoordelijk voor infectieziektebestrijding en preventie. De taken van de gemeenten, voor wat betreft de soa- en hiv-bestrijding, zijn:
- surveillance,
- verwerking van infectieziektemeldingen (waaronder recent opgelopen hepatitis B en C)
- beleidsadvisering
- preventie activiteiten, screening en partnerwaarschuwing
- outbreakmanagement
- onderzoek
GGD’en voeren in opdracht van hun gemeenten de openbare gezondheidszorg uit. De GGD’en worden hiervoor gefinancierd vanuit het Gemeentefonds. De financiering voor de GGD-soa poliklinieken komt enerzijds vanuit dit Gemeentefonds (voor de preventie- en voorlichtingstaken), maar gedeeltelijk ook van VWS (voor de curatieve taken).
De curatieve soa zorg (huisartsenzorg)
Curatieve zorg voor mensen met een soa vindt grotendeels (70%) plaats in de eerstelijn door huisartsen. Huisartsen werken doorgaans volgens de richtlijnen van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG), ook wel NHG-standaarden genoemd. Specifiek voor soa en hiv is de NHG-standaard 'het soa consult' (M82).
De aanvullende curatieve soa zorg
Ook de GGD-soapoliklinieken hebben een taak in de curatieve soazorg. Deze taak wordt ook wel 'de aanvullende curatieve soazorg' genoemd, omdat de zorg verleend door soapoliklinieken een aanvulling is op de zorg verleend door huisartsen. Soapoliklinieken zijn dan ook speciaal gericht op die groepen die niet naar hun huisarts willen gaan, ofwel op groepen met een sterk verhoogd risico op soa. Sinds 2005 zijn er acht landelijk gespreide, uniforme soa-poliklinieken, die worden georganiseerd vanuit de GGD-en. Zorg in deze poliklinieken is gratis. Sinds 2008 wordt door ditzelfde netwerk ook de aanvullende seksualiteitshulpverlening (voor jongeren tot en met 24 jaar), ook wel Sense, gecoördineerd.
Lees meer: evaluatie
Op de soa-poliklinieken wordt veelal gewerkt met de richtlijnen van de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie (NVDV). Voor soa en hiv bestaat de NVDV samenvattingskaart 2008-2009. Overige belangrijke richtlijnen voor de soa- en hiv-bestrijding zijn de LCI richtlijnen. Deze zijn gebundeld, tezamen met nog enkele andere relevante draaiboeken en protocollen, in het Handboek soa.
De aanvullende seksualiteits hulpverlening (sense)
Sense is ontstaan uit de behoefte aan een landelijk dekkend netwerk van consultlocaties voor laagdrempelige hulp bij vragen op het gebied van seksualiteit. Hiervoor is de subsidieregeling aanvullende eerstelijns seksualiteitshulpverlening (ASH) in het leven geroepen met gratis spreekuren voor jongeren tot 25 jaar. Deze spreekuren worden ook wel ‘Sense-spreekuren’ genoemd. Voor deze spreekuren zijn richtlijnen ontwikkeld en gebundeld in het Handboek Seksualiteit en Reproductie.
Lees meer: evaluatie
Hiv behandeling
De zorg aan mensen met hiv is geconcentreerd in 25 ziekenhuizen, hiv-behandelcentra genoemd, met expertise op het gebied van hiv en aids. Daarnaast wordt hiv zorg aan hiv-positieven geleverd door een aantal huisartsen in Amsterdam die meedoen aan een pilot 'hiv behandeling in de eerste lijn'.
Beroepsverenigingen
Bij de soa- en hiv- zorg is een grote diversiteit aan medische professionals betrokken. Deze professionals worden beroepsmatig ondersteund door de diverse beroepsverenigingen, oa. door de ontwikkeling van zorg- en behandel richtlijnen. Enkele relevante beroepsverenigingen voor de soa- en hiv bestrijding zijn de NVAB (Nederlandse Vereniging van Aids Behandelaren), NHG (Nederlands Huisartsen Genootschap), NVDV (Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie), V&VN (Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland), en de NVMM (Nederlandse Vereniging voor Medisch Microbiologen).
