Het belang van een "Preventie gericht op mensen met hiv" neemt in Nederland toe. Waar mensen met hiv voorheen overleden aan aids, blijven velen nu leven met hiv. Bij dat leven horen seksualiteit, intimiteit, relaties en kinderwensen. Mensen met hiv hebben het recht om seksueel actief te zijn en te blijven. In de praktijk blijkt dat een hiv-infectie de seksuele gezondheid en het seksueel gedrag belast, dat verdere overdracht van hiv via mensen die bekend zijn met hun hiv-infectie lastiger te voorkomen is en dat onder homomannen met hiv co-infecties met andere soa een serieus probleem vormen.
Roel Coutinho, directeur van het RIVM/Centrum Infectieziektebestrijding heeft in 2005 de "Preventie gericht op mensen met hiv" benoemd als belangrijke prioriteit in de Nederlands soa- en hiv-bestrijding.
In Nederland gaan we er bij de "Preventie gericht op mensen met hiv"van uit dat met de preventie recht moet worden gedaan zowel aan de individuele seksuele gezondheid als aan de collectieve preventie.
Van losse acties naar gezamenlijk Actieplan
Eerste initiatieven in de preventie gericht op mensen met hiv zijn vanaf 2000 ondernomen. De Universiteit Maastricht is toen een onderzoek gestart naar een preventieve interventie voor homomannen met hiv. Het Aids Fonds heeft in 2002 de start van een project gefinancierd waarmee de ondersteuning van mensen met hiv op de hiv-behandelcentra wordt verbeterd. Soa Aids Nederland heeft in 2005 een Europese expert meeting over ‘Positive Prevention’ georganiseerd. In hun eigen praktijk hebben individuele huisartsen, sociaal verpleegkundigen, hiv-consulenten en aids-behandelaren eerste stappen gezet op dit terrein.
In 2006 hebben Soa Aids Nederland en het RIVM/CIb het initiatief genomen voor een ronde tafelbijeenkomst met alle relevante partijen. De noodzaak van een gezamenlijke aanpak van de "Preventie gericht op mensen met hiv"werd door iedereen onderschreven. Met input van alle partijen is een overkoepelend Actieplan "Preventie gericht op mensen met hiv" opgesteld. Daarin worden de belangrijkste uitdagingen en de lopende activiteiten benoemd. In 2007 is de voortgang van het Actieplan geïnventariseerd, daaruit blijkt dat er inmiddels verschillende initiatieven lopen, maar dat financiering van vervolgstappen niet verzekerd is en dat een paar onderdelen nog niet voldoende zijn opgepakt.
Uitdagingen en activiteiten
Hieronder worden de belangrijkste uitdagingen uit het Actieplan benoemd, met daarbij voorbeelden van activiteiten.
- vergroten van ons inzicht in gedrag, determinanten en effectieve interventies: door de Universiteit Maastricht is in samenwerking met de Hiv Vereniging Nederland en Schorer onderzoek uitgevoerd onder homomannen met hiv en is een preventieve interventie ontwikkeld. Hoewel de interventie uiteindelijk niet effectief bleek is veel inzicht opgedaan die kan helpen bij vervolgstappen.
- het verbeteren van soa onderzoek onder mensen met hiv: door de NVAB worden op hiv-behandelcentra verschillende onderzoeken uitgevoerd naar het aanwezig zijn van soa bij mensen met hiv. Dit dient als basis voor de ontwikkeling van richtlijnen voor soa onderzoek onder mensen met hiv
Meer informatie over soa screening bij mensen met hiv
- het verbeteren en evalueren van de implementatie van het draaiboek partnerwaarschuwing en de toepassing van PEP: door het LCI en Soa Aids Nederland is een nieuw draaiboek partnerwaarschuwing ontwikkeld en wordt de toepassing van PEP meer geïntegreerd in bijvoorbeeld het draaiboek seks-accidenten
LCI Draaiboek partnerwaarschuwing
Meer informatie over PEP
- het verbeteren van de ondersteuning van de seksuele gezondheid van mensen met hiv: door Soa Aids Nederland wordt samen met V&VN gewerkt aan richtlijnen en trainingen voor aids-consulenten
Meer informatie over seksuele gezondheid bij mensen met hiv
- het verbeteren van de ondersteuning van het veilig vrijen door mensen met hiv: door Soa Aids Nederland wordt in samenwerking met Hiv Vereniging Nederland en Schorer gewerkt aan een overzicht van bestaande kennis over zaken als barebacking, serosorteren, superinfecties en co-infecties.
Achtergrondinformatie
Door het Soa Aids Magazine is een speciaal themanummer uitgegeven over de seksuele gezondheid van mensen met hiv. Ongeveer de helft van alle mensen met hiv ervaart seksuele problemen die niet alleen de kwaliteit van leven negatief beïnvloeden, maar die ook negatieve effecten kunnen hebben op therapietrouw en op de kwaliteit van risicobeperkend seksueel gedrag. Wat weten we, hoe ga je daar als professional mee om en hoe beleven hiv-positieven deze problematiek zelf?
Lees hierover meer in Soa Aids Magazine nr 5, 2006.
