a) Wet en Regelgeving
Wet bijzondere medische verrichtingen: WBMV (laatste wijziging 22 jan 2010)
Sinds 1 januari 2002 valt behandeling van hiv onder de Wet Bijzondere Medische Verrichtingen. Dit betekent dat hiv behandeling alleen uitgevoerd mag worden in de daarvoor aangewezen 25 hiv behandelcentra. Via de WBMV is vastgelegd waar de centra aan moeten voldoen.
Regeling aanvullende curatieve soa zorg
- De coördinerende GGD’en en hun samenenwerkingspartners realiseren een optimaal aanbod voor de soa en hiv bestrijding in acht verzorgingsgebieden. Hierbij gaat het om de preventie van soa en om de aanvullende soa zorg. Met aanvullende wordt bedoeld aanvullende op de soa-zorg die de huisarts reeds biedt.
- De aanvullende soa-zorg is bedoeld voor mensen die per se anoniem willen blijven en om zo veel mogelijk soa op te sporen in de groepen met het hoogste risico. De acht coördinerende GGD’en ontvangen een vast bedrag voor coördinatiekosten, een bedrag naar inwoneraantal en een beloning naar prestatie.
- Het Centrum Infectieziektenbestrijding van het RIVM beheert de regeling.
Sense regeling: aanvullende eerstelijns seksualiteitshulpverlening voor jongeren
- De Sense regeling is een laagdrempelige eerstelijns seksualiteitsregeling voor jongeren, gericht op informatie en advies over seksualiteit voor jongeren tot en met 24 jaar. Sense is aanvullend op de reguliere curatieve gezondheidszorg door de huisarts en specialist. Jongeren, omdat zij het meeste risico lopen op problemen mbt seksualiteit en hiervoor vaak anoniem of niet bij de eigen huisarts geholpen willen worden. Tevens kunnen problemen op latere leeftijd worden voorkomen, zoals seksueel overdraagbare aandoeningen (soa), ongewenste zwangerschap en seksueel geweld.
- Acht coördinerende GGD’en voeren de Sense regeling in hun regio uit in samenwerking met andere GGD’en en lokale samenwerkingspartners. Met deze structuur:
o Is er een landelijk dekkend netwerk van voorzieningen;
o Komen preventie en hulpverlening dichter bij elkaar;
o Ontstaat een koppeling tussen aanvullende curatieve soa-bestrijding voorzieningen met de nieuwe algemene consulten seksualiteitshulpverlening voor jongeren;
o Is er in elke regio minimaal één laagdrempelige voorziening waar jongeren kosteloos en anoniem terecht kunnen met vragen of problemen op het gebied van seksualiteit.
De hulpverlening kan ook door andere partners geleverd worden. Iedere regio krijgt een vast subsidiebedrag, aangevuld met een subsidie per uitgevoerd consult (tot een maximum per regio, gebaseerd op het inwonersaantal).
- Er zijn geldende kwaliteitseisen en richtlijnen die de uitvoering moeten ondersteunen, zie hiervoor het Seksuele gezondheidszorg deel 1: Handboek soa
b) Beleid
Beleidsbrief seksuele gezondheid VWS (27 nov 2009)
De beleidsbrief beschrijft een integrale aanpak voor soa, hiv en seksuele gezondheid. De meest belangrijke taken voor de overheid zijn: informeren en bevorderen seksuele en relationele vorming, stimuleren van goede hulpverlening en bestraffen en beschermen. Deze taken betreffen drie hoofdthema’s: soa/hiv, onbedoelde zwangerschap en grensoverschrijdend seksueel gedrag (seksueel geweld). In vervolg op de beleidsbrief fomuleerde het RIVM/CIb in samenspraak met de betrokken partijen een nieuw nationaal plan soa en hiv 2012–2016 'Bestendigen en Versterken'. Hierin is de visie op de preventie en bestrijding van soa/hiv in Nederland uiteengezet. Dit plan is ter vervanging van het plan uit 2004.
NB. Met het Preventieplan soa en hiv uit 2004 werden de huidige sturing en structuur van de landelijke soa hiv preventie vastgelegd. Waaronder de indeling in doelgroep programma’s, hun taken, het Platform soa hiv en seksuele gezondheid.
c) Richtlijnen
Richtlijnen voor de behandeling en preventie van soa zijn beschreven in het Handboek Soa en Seksuele gezondheidzorg deel 1. Dit handboek voor soa-bestrijders bevat ziektespecifieke richtlijnen die gebaseerd zijn op de LCI-richtlijnen infectieziektebestrijding. De richtlijnen zijn opgesteld in afstemming met de Nederlandse Vereniging van Dermatologie en Venereologie en de Nederlandse Vereniging voor Medische Microbiologie. De soacommissie van de vereniging Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland heeft gezorgd voor verpleegkundige stappenplannen, waardoor de richtlijnen een multidisciplinair karakter hebben gekregen. Schorer heeft een bijdrage geleverd met het protocol Outreachend vaccineren en testen bij mannen die seks hebben met mannen. Meerdere draaiboeken van Soa Aids Nederland zijn in dit handboek opgenomen.