Actief testbeleid in Nederland
Met de introductie van effectieve hiv behandeling in 1996 was het niet meer gerechtvaardigd om een terughoudend hiv testbeleid te voeren. Het kennen van de hiv status werd relevant voor de levensverwachting, en er zou dus actiever getest moeten gaan worden. De Gezondheidsraad heeft in 1999 dan ook het advies gegeven om over te gaan tot een actiever testbeleid voor risicogroepen, hetgeen werd geimplementeerd in 2001. In de daaropvolgende jaren is het beleid ook vertaald in de soa richtlijnen voor huisartsen (de NHG standaard 'het soa-consult') en voor GGD-soapoliklinieken. Uit een evaluatie van het actief testbeleid in 2006 werd duidelijk dat er dankzij dit beleid inderdaad meer getest wordt en ook meer gecombineerd wordt getest op hiv en soa.
Gemiste kansen
Ondanks het actief testbeleid blijken er nog steeds hiv infecties te worden gemist omdat er niet standaard op hiv werd getest. Vaak werd de test slechts aangeboden op basis van risicogedrag of risicoprofiel. Uit de anonieme hiv-surveillance, waarin bezoekers van de soa polikliniek Amsterdam anoniem op hiv worden getest, bleek 24% van de MSM en 80% van de heteroseksuelen in 2005 niet op de hoogte te zijn van hun positieve hiv-status (GGD Amsterdam, 07). Een groot deel van de populatie in Nederland kent zijn hiv-status dus niet. Slechts zestig procent van de MSM heeft zich ooit laten testen op hiv (Schorer, 07). Nederland loopt hiermee aanzienlijk achter op het buitenland.
‘Opting out’ procedure voor hiv-test
In 2007 werd door Soa Aids Nederland en de Adviescommissie Actief Testen en Counselen* een standaard hiv-test onder doelgroepen in bepaalde settings geadviseerd. De hivtest zou standaard onderdeel moeten zijn van het soatestpakket ongeacht risicogedrag of risicoprofiel. De aanleiding voor dit advies was:
- een toename van hiv-infecties in Nederland
- hiv-infecties die worden gemist in professionele testsettings
- een relatief late diagnose van hiv
- een geringe toename van testen onder MSM
- een vals gevoel van veiligheid onder doelgroepen, waardoor doelgroepen zich niet laten testen
Doel van de verdere aanscherping van het actief testbeleid is om hiv-infecties vroegtijdig op te sporen, zodat behandeling tijdig kan worden gestart en verdere verspreiding zou worden voorkomen.
Pilotstudies van het hiv optingout beleid toegepast in verschillende soapoliklinieken in Nederland, lieten zien dat dit actievere testbeleid effectief was, en dat er een aanzienlijke stijging te zien was van het aantal hiv testen. Per januari 2010 is het hiv opting-out beleid op landelijk niveau, en dus in alle GGD-soapoliklinieken, ingevoerd.
* De adviescommissie Actief Testen en Counselen bestaat uit: Hiv Vereniging, Schorer, GGD Amsterdam, Mainline, NVAB, V&VN hiv consulenten, Soa Aids Nederland.
Meer informatie en standpunt:
