Voorlichting en preventie

Ja, wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat het met gedragsgerichte voorlichting en preventie mogelijk is een positieve invloed uit te oefenen op gedrag. Het is wel belangrijk dat daarbij gekozen wordt voor bewezen effec-tieve interventies en dat de doelgroep voldoende wordt blootgesteld aan de interventie. Er zijn overzichten beschikbaar van effectieve interventies. In de Nederlandse soa en hiv bestrijding zijn door preventie enorme gedragsveran-deringen bewerkstelligd bijvoorbeeld onder mannen die seks hebben met mannen en onder druggebruikers. Maar de uitdagingen aan de soa en hiv preventie nemen toe door de opkomst van nieuwe doelgroepen (mensen met hiv, swingers) en nieuwe maatschappelijke fenomenen (internet). Of de preventie effectief blijft is daarom afhankelijk van de middelen die beschik-baar worden gesteld om nieuwe interventies te ontwikkelen en om aan effectonderzoek te doen. Ook zijn er creatieve ontwikkelaars nodig die durven te experimenteren in de praktijk. Tenslotte moeten de nieuwe interventies ook uitgevoerd worden en de doelgroepen daadwerkelijk bereiken. Meer over de effectiviteit van preventie vind u hier.

Vaak wordt er gedacht dat mensen die (nu nog) onveilig vrijen onverantwoordelijk bezig zijn, zich nergens van aantrekken en geen rekening met anderen houden. Er zijn echter verschillende andere verklaringen mogelijk voor het blijven bestaan van onveilig vrijen. Er vindt jaarlijks nieuwe instroom plaats bij doelgroepen; zo worden er jaarlijks 200.000 jongeren voor het eerst actief. Die moeten zich het veilig vrijen nog aanleren; dat gaat vaak met vallen op opstaan.

Gedragsonderzoek laat zien dat mensen nieuw gedrag goed kunnen volhouden als ze daar direct een beloning voor ervaren; dat is helaas niet het geval met veilig vrijen. Veilig vrijen vraagt dat je nu moeite doet (bv door een condoom te gebruiken) om in de toekomst gezond te blijven; dit maakt het lastiger het vol te houden. Onderzoek laat zien dat de meeste mensen zich wel voornemen veilig te vrijen, maar dat het in de praktijk vaak fout gaat. Veel mensen zijn onvoldoende voorbereid op verleiding of grensverlegging die plaats vindt onder de invloed van drugs, alcohol en gevoelens van vertrouwen, verliefdheid of depressie.

Tenslotte wordt vaak verondersteld dat iedereen altijd veilig kan vrijen, maar daar heb je vaardigheden voor nodig, een positief gevoel van eigenwaarde en controle over je eigen leven. Helaas zijn die niet bij iedereen in alle situaties aanwezig.

De belangrijkste doelgroepen voor de preventie van soa en hiv in Nederland zijn: mannen die seks hebben met mannen, jongeren, etnische minderheden, prostituees en prostituanten, druggebruikers en mensen met hiv. Vrij recent is er aandacht voor heteroseksuelen met veel wisselende contacten zoals swingers (parenclubs) en porno acteurs. Om verschillende redenen is het belangrijk niet alleen voorlichting te geven aan deze specifieke groepen, maar ook aan het algemeen publiek. Meer informatie over doelgroepen vind u hier.

Voor professionals die informatie, advies, training, materialen of andere vormen van ondersteuning nodig hebben als het gaat om de preventie van hiv en andere soa, is er een landelijke ondersteuning structuur. Die is ingedeeld naar doelgroepen. Een beschrijving en de contactgegevens van de landelijke programma’s die u kunnen helpen vindt u hier.