Maatschappelijk en juridisch

Ja

Volgens de KNMG lijkt uitzetting van een asielzoeker met hiv voortaan onmogelijk naar een land waar antiretrovirale behandeling onzeker is. Deze visie is gebaseerd op een recente uitspraak van het Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg. Zelfs de tijdelijke terugkeer van maximaal drie maanden om in het land van herkomst een zogenaamde machtiging tot voorlopig verblijf (MVV) aan te vragen, zou onaanvaardbare medische risico’s opleveren voor de patiënt.

Consequenties voor de praktijk
Het college kon en wilde geen uitspraak doen over het vreemdelingenbeleid. Toch kan deze uitspraak consequenties hebben voor de praktijk. Als de conclusie in dit geval is dat er sprake is van een medische noodsituatie, omdat de behandeling niet kan worden gegarandeerd, dan zal dat voor meer gelijke gevallen ook zo moeten gelden. De facto lijkt dit erop neer te komen dat asielzoekers, die immers vaak afkomstig zijn uit landen waar geen antiretrovirale middelen beschikbaar zijn, niet kunnen worden uitgezet.

Achtergrond casus
Een bedrijfsarts die voor de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) adviseerde, dacht dat een tijdelijke terugkeer naar het land van herkomst met voldoende voorzorgsmaatregelen en medicatie bij een hiv-stabiele patiënt wel kon, kreeg een “waarschuwing”. De internist die als getuige voor de asielzoeker optrad, had namelijk verklaard dat als de latere klager zijn medicatie niet zou innemen, hij in die 3 maanden 75% kans zou hebben op terugval naar zijn oorspronkelijke CD4-waarden. Op grond van die gegevens kon de arts niet concluderen dat er geen sprake is van een medische noodsituatie als de behandeling mocht uitblijven.

September 2009

Ja. Hiv is erkend als chronische aandoening. Door deze erkenning is het ook voor mensen met hiv mogelijk om een levensverzekering af te sluiten.

Deze stap is een uitermate belangrijke ontwikkeling voor de maatschappelijke positie van mensen met hiv omdat bij veel hypotheken een levensverzekering verplicht is. Het doet recht aan hoe mensen feitelijk leven met hiv en dat is niet alleen belangrijk voor de mogelijkheid voor hen om bijvoorbeeld een huis te kopen, maar is ook goed voor de beeldvorming rondom hiv.

In juni 2009 is door het Verbond van Verzekeraars de verzekerbaarheid van mensen met hiv verder uitgebreid. Ook zij, die nog niet met hiv-medicatie zijn begonnen maar onder controle zijn, kunnen nu onder voorwaarden een levensverzekering afsluiten.

Verzekeraars kunnen op advies van het Verbond van Verzekeraars, zoals verwoord in het Rapport “Verzekerbaarheid hiv uitgebreid” ( juni 2009) hun levensverzekerings-producten nu ook openstellen voor aanvragen van deze groep van mensen met hiv.

Sinds 2005 konden mensen met hiv, als zij met hiv-medicatie waren begonnen, onder bepaalde voorwaarden reeds een levensverzekering afsluiten.

Het staat verzekeraars echter vrij om voorwaarden als premie en looptijd zelf vast te stellen. Het uitzoeken bij diverse verzekeraars welk aanbod het meest gunstig is wordt dan ook zeker aangeraden.

Een internationaal onderzoek (Aids-Hilfe Schweiz, 2008) rondom de toegang tot levensverzekeringen voor mensen met hiv geeft aan dat in de meeste landen verzekeringsmaatschappijen mensen met hiv een levensverzekering weigeren danwel afgeven tegen onacceptabel hoge premies. Deze situatie is ontoelaatbaar aangezien de levensverwachting van mensen met hiv die onder standaard hiv-behandeling zijn definitief is verbeterd. Nederland is internationaal gezien duidelijk voorloper in haar aanpak op dit terrein.

Het Rapport van het Verbond van Verzekeraars, veelgestelde vragen over het afsluiten van een levensverzekering door mensen met hiv, alsmede het rapport over het internationaal onderzoek zijn, ook in het Engels, beschikbaar op de website van Hiv Vereniging Nederland via www.hivnet.org

Ja. Sinds kort zijn deze regelingen via een gemakkelijke overzicht toegankelijk gemaakt.

Het gaat om regelingen op het gebied van Inkomen bij arbeidsongeschiktheid, Financiële ondersteuning, Onderwijs, Werk, Wonen, Mobiliteit, Zorg, Patiëntenrechten en Bezwaar en Beroep.

Nederland kent veel regelingen en voorzieningen waar ook mensen met hiv gebruik van kunnen maken. Deze regelingen zijn soms complex en hebben op zoveel gebieden betrekking, dat het ook voor een individu met hiv moeilijk is optimaal gebruik te maken van de voorzieningen die er zijn.

Hert overzicht verwijst naar tal van wetten en regelingen en geeft een goede samenvatting van de regeling alsmede een uitgebreide toelichting op wat deze regeling kan betekenen voor het individu. Zie www.cg-raad.nl/wegwijzers
Het overzicht geeft goede informatie over Nederlandse wet- en regelgeving op sociaal terrein en is geschikt voor professional om zich te informeren, maar is ook handig om mee te geven aan patiënten of cliënten met hiv.

Ja, mogelijk eind 2009. De Motie Spekman heeft eind 2008 bij de evaluatie van de Vreemdelingenwet 2000 de Regering gevraagd opvang voor deze groep te regelen. Deze motie heeft een Tweede Kamer meerderheid gehaald. Het Ministerie van Justitie voert deze motie uit en is opvang aan het voorbereiden. Men verwacht eind 2009 deze opvang geregeld te hebben.

Uitgeprocedeerde asielzoekers, die een aanvraag voor verblijf in Nederland om medische redenen vanwege hun hiv-status hebben gedaan, zijn hangende deze procedure legaal in Nederland. Zij kunnen echter vanwege de werking van de Koppelingswet geen aanspraak maken op opvang. De Motie Spekman brengt hierin verandering. Eind 2009 wordt opvang voor deze groep dus mogelijk gemaakt.

Motie Spekman

Nee.
Mensen, die een aanvraag voor verblijf in Nederland om medische redenen vanwege hun hiv-status hebben gedaan, kunnen vanwege de werking van de Koppelingswet geen aanspraak maken op opvang. Ondanks het feit dat ze - hangende deze procedure - legaal in Nederland verblijven.

De Motie Spekman heeft eind 2008 bij de evaluatie van de Vreemdelingenwet 2000 de Regering gevraagd opvang voor de groep ex-asielzoekers, die een aanvraag om medische redenen hebben ingediend. te regelen.
Deze motie heeft een Tweede Kamer meerderheid gehaald. Het Ministerie van Justitie voert deze motie uit en is opvang aan het voorbereiden. Eind 2009 wordt opvang voor deze groep mogelijk gemaakt.

Mensen met hiv, die een aanvraag om medische redenen hebben ingediend, maar zonder een asielverleden, vallen op dit moment buiten deze nieuwe regeling. Soa Aids Nederland en Hiv Vereniging Nederland zijn voorstanders dat ook voor deze groep opvang wordt geregeld. Dit is van belang voor de individuele gezondheid mede in het licht van het bredere volksgezondheidsperspectief.

Motie Spekman

Ja.
Volgens recente jurisprudentie (1) moet het criterium van daadwerkelijke individuele toegankelijkheid van medische voorzieningen in het land van herkomst worden getoetst. Onderzocht moet worden of aan de voorwaarden aan de fysieke overdracht zoals gesteld door het BMA kan worden voldaan.
Dit is afhankelijk van de feiten en omstandigheden van het individuele geval.

De reikwijdte van de vergewisplicht is benoemd in de beantwoording van Kamervragen over recente jurisprudentie inzake uitzetting van vreemdelingen met medische problemen door de Staatssecretaris van Justitie.

Zie: Antwoorden van de Staatssecretaris van Justitie op vragen van het lid Van de Camp (CDA)

De genoemde recente jurisprudentie kan trouwens van belang zijn voor individuele zaken waarbij er twijfel is over de daadwerkelijke individuele toegankelijkheid van hiv-behandeling in het land van herkomst.

(1)
Uitspraak Raad van State d.d. 04-09-08, LJN BF0506
Uitspraak Rechtbank "s Gravenhage d.d. 02-12-08, LJN BG6371

Ja. Per 1 januari 2009 is een nieuwe brochure van het Ministerie van VWS beschikbaar gekomen over alle vergoedingsregelingen in 2009. De brochure “Ik heb wat, krijg ik ook wat?” biedt een overzicht van alle bestaande regelingen voor mensen met een chronische aandoening, waaronder mensen met hiv.

Het overzicht gaat in op welke regelingen er zijn, hoe ze “werken” en waar men terecht kan voor een aanvraag of voor meer informatie. Zie broch-ik-heb-wat-def-_tcm19-177649[1}.pdf

Leven met hiv kan extra kosten met zich meebrengen. Meestal gaat het dan om een combinatie van kosten voor medische zaken, hulpmiddelen en bijvoorbeeld hulp in de huishouding. De brochure geeft goed inzicht voor wie en voor welke kosten er een vergoedingsregeling bestaat.

De brochure is geschikt voor professionals om zich te informeren, maar ook handig om mee te geven aan patiënten of clienten met hiv.

Ja. Mensen met hiv hebben per 1 januari 2009 recht op een algemene tegemoetkoming als compensatie voor de extra kosten die zij hebben vanwege hun aandoening.

Hiv is ingedeeld in farmaceutische kosten groep (FKG) hiv/aids en geeft recht op 300 euro vergoeding. Dit bedrag kan 500 euro worden als men een bepaalde tijd AWBZ-zorg of huishoudelijke verzorging op grond van de Wmo gebruikt.

Als mensen met hiv minimaal 80 dagen per jaar medicatie voor hiv gebruiken bestaat er ook recht op 47 euro extra (compensatie eigen risico van de zorgverzekeringswet).

Het Centraal Administratie Kantoor (CAK) stuurt een bericht als men op grond van de criteria in aanmerking komt voor de algemene tegemoetkoming. Het CAK baseert dit op basis van de gegevens van zorgverzekeraars, gemeenten en het Centrum Indicatiestelling (CIZ). De tegemoetkoming voor 2009 wordt medio november 2010 uitgekeerd.

Zie voor nadere achtergrondinformatie www.cak.nl en www.veranderingenindezorg.nl
De informatie is geschikt voor professionals om zich te informeren, maar is ook handig om patiënten of cliënten met hiv over te informeren.

Ja. Ook voor de aangifte inkomstenbelasting 2008 hebben mensen met hiv recht op belastingteruggave. Het gebruik maken van de post “buitengewonen uitgaven” kan veel belastingvoordeel opleveren.

Veel mensen met hiv blijken nog niet goed op de hoogte van specifieke regelingen voor mensen met een chronische aandoening, waaronder hiv, en laten daardoor onterecht veel geld liggen. Of men maakt er geen gebruik van uit mogelijk schroom dat de hiv-status bekend wordt bij de Belastingdienst. Maar, er zijn standaard aftrekposten, welke men niet hoeft te verantwoorden, en deze kunnen mensen met hiv honderden euro’s opleveren. Heeft men ook nog aantoonbare uitgaven vanwege hiv, dan kan het belastingvoordeel verder oplopen.
Zie www.belastingvoordeelchronischzieken.nl

Het artikel “Geld terug” geeft goede informatie en is geschikt voor professionals om zich te informeren, maar is ook handig om mee te geven aan patiënten of clienten met hiv.
Zie ook:
Haal voordeel uit uw aangifte inkomstenbelasting!

Alle mensen in Nederland hebben recht op medisch noodzakelijke zorg. Iedere zorgverlener, dus ook de internist en hiv-behandelaar, (tand)arts, huisarts en verloskundige is verplicht om aan iedereen alle medisch noodzakelijke zorg te bieden. Zij bepalen welke zorg of behandeling de patiënt nodig heeft (ook eventuele dure behandeling) en niet alleen in geval van nood of in levensbedreigende situaties. Het geldt voor iedereen, dus ook als mensen geen verblijfspapieren, geen verzekering hebben of niet verzekerbaar zijn of geen geld hebben.

Uitgangspunt blijft echter wel dat de verleende zorg betaald moet worden (hetzij via een verzekering, hetzij via contante betaling). De verpleegkundig consulent hiv/aids en het maatschappelijk werk in ziekenhuizen zijn goed op de hoogte van de diverse regelingen en mogelijkheden voor mensen met hiv.

Indien betaling niet mogelijk is geldt voor deze groep patiënten sinds 1 januari 2009 een nieuwe regeling. De zorg kan dan alleen geleverd worden door speciaal gecontracteerde ziekenhuizen en apothekers.

Op de website van het College voor Zorgverzekeringen is informatie te vinden over deze nieuwe financieringsregeling voor hulpverleners wanneer iemand zonder papieren de rekening niet kan betalen. Ook zijn daar de gegevens van gecontracteerde ziekenhuizen en apothekers te vinden. Zie www.cvz.nl
Voor vragen over deze regeling kunt u de CVZ “Helpdesk Illegalen” bereiken via 020-797.89.47.

Informatie over de toegang tot gezondheidszorg in Nederland voor mensen met hiv zonder verblijfspapieren, verzekering of geld is beschikbaar in diverse talen op een factsheet met veelgestelde vragen en is na te lezen op de website van Hiv Vereniging Nederland. Zie www.hivnet.org

Deze informatie is ook geschikt voor professionals om zich te informeren, maar ook handig om mee te geven aan patiënten of cliënten met hiv.

Informatie voor professionals over zorg aan mensen met hiv zonder verblijfspapieren, maar ook bijvoorbeeld over opvang, is beschikbaar op de website van over LAMPION, het landelijk Advies- en informatiepunt over de zorg aan ongedocumenteerden. Zie www.lampion.info

Per 1 januari 2009 is de nieuwe financieringsregeling van medisch noodzakelijke zorg van het College van Zorgverzekeringen (CVZ) van kracht. Deze regeling is bedoeld voor hulpverleners wanneer iemand zonder papieren de rekening niet kan betalen.

Op de website van het CVZ is informatie te vinden over de financieringsregeling. Ook worden er de gegevens van de gecontracteerde ziekenhuizen en apothekers gepubliceerd. Zie www.cvz.nl Voor vragen over deze regeling kunt u de CVZ “Helpdesk Illegalen” bereiken via 020-797.89.47.

De nieuwe regeling regelt de financiering van de oninbare kosten van medisch noodzakelijke zorg aan mensen zonder papieren die de rekening niet kunnen betalen. Het CVZ is belast met de uitvoering. De oude regelingen komen met de inwerkingtreding van de wet ten einde. De wetgever heeft bepaald, dat planbare zorg gecontracteerd moet worden, zoals de planbare ziekenhuiszorg en poliklinische zorg.

Het CVZ heeft een aanbesteding uitgeschreven om 26 ziekenhuizen te contracteren. Voor de Regio Amsterdam heeft b.v. het OLVG de aanbesteding gewonnen. Om te kunnen inschrijven moet een ziekenhuis in ieder geval 95% van alle Diagnosebehandelingcombinaties (DBC- codes) kunnen leveren. Dat betekent dat het niet zo hoeft te zijn dat het ziekenhuis alle zorg kan leveren. Dit kan het geval zijn met Hiv behandelingen. In Amsterdam zullen dus nieuwe patiënten zonder verblijfsvergunning voor de planbare zorg doorverwezen moeten worden naar het OLVG. Wel is rekening gehouden met een overgangssituatie.

De overgangregeling geldt voor alle patienten waarvoor vóór 1 januari 2009 een DBC is geopend, Deze kunnen in het ziekenhuis blijven tot ze zijn uitbehandeld. De kosten van de vóór 1 januari 2009 geopende DBC komen niet ten laste van de nieuwe regeling en vallen nog onder het oude regime. Een patient hoeft dus op 1 januari 2009 tijdens de looptijd van de DBC nog niet overgeplaatst te worden naar een door het CVZ gecontracteerd ziekenhuis. Als in een regio een ziekenhuis zonder Hiv behandelcentra is gecontracteerd, dan zal voor die zorg iets anders geregeld moeten worden. Dit kan door afspraken tussen het ziekenhuis en een hiv behandelcentra of dat het CVZ hier afspraken over maakt.

Informatie voor professionals over zorg aan mensen met hiv zonder verblijfspapieren is beschikbaar op de website van over LAMPION, het landelijk Advies- en informatiepunt over de zorg aan ongedocumenteerden. Zie www.lampion.info

Soms wel, soms niet. Veel landen kennen enige vorm van inreisbeperkingen voor mensen met hiv afhankelijk van de duur van het verblijf ( korter of langer dan 30 dagen). Een aantal landen hebben een totaal inreisverbod. Meer dan 100 landen kennen een inreisverbod bij het aanvragen van een werkvergunning.

Inreisbeperkingen vinden plaats door het stellen van gezondheidsvragen ( bijvoorbeeld bij het aanvragen van visa) of door het eisen van een hiv- test en een gezondheidsverklaring in het land van vertrek. Maar ook bijvoorbeeld door het verplicht stellen van een hiv- test in het land van aankomst. Hetzij direct bij de grens, hetzij door regelmatige gezondheidsonderzoek gedurende het verblijf, waarbij ook een hiv-test verplicht kan zijn.

De Nederlandse Regering vindt inreisbeperkingen voor mensen met hiv onacceptabel en blijft zich inzetten voor het bestrijden van alle vormen van discriminatie en stigmatisering van mensen met hiv. Nederland heeft daarom zitting gehad in de door UNAIDS ingestelde International Task Team HIV related Travel Restrictions.
Dit team heeft eind 2008 haar bevindingen geformuleerd. Aanbevelingen zijn opgesteld om landen die inreisbeperkingen hebben aan te sporen hun regelgeving te wijzigen en de inreisbeperkingen voor mensen met hiv op te heffen.
Zie 20081017_itt_report_travel_restrictions_en.pdf

Ook heeft dit team een handzaam boekje met “tien aanbevelingen om inreisbeperkingen op te heffen” gepubliceerd.
Zie travel_restrictions_English_WEB.pdf

Informatie over inreisbeperkingen wereldwijd voor mensen met hiv is beschikbaar in diverse talen. Zie www.hiv-travel.org

Tips hoe om te gaan met inreisbeperkingen en hoe hiv-medicatie mee te nemen, zijn na te lezen op de website van Hiv Vereniging Nederland. Zie www.hivnet.org